Burn-out herstellen: van overleven naar voelen
Voel je je fysiek en mentaal volledig opgebrand? Merk je dat zelfs de gedachte aan je werk je intens moe maakt? Als cynisme de plek heeft ingenomen van je vroegere enthousiasme, is de kans groot dat je kampt met een burn-out.
"Een burn-out is niet een teken van zwakte, maar een teken dat je te lang te sterk bent geweest."
Het verschil tussen burn-out en depressie
Hoewel de symptomen soms op elkaar lijken, is de kern van het probleem anders. Bij een burn-out spreken we vooral van een energie-probleem. Je kunt het vergelijken met een batterij die volledig leeg is; de wil is er vaak nog wel, maar de kracht ontbreekt. Dit is bijna altijd direct verbonden aan je werk of een specifieke, langdurige taak. Het bijzondere is dat je buiten je werk vaak nog wel kunt genieten van je hobby's of tijd met vrienden, omdat die activiteiten je batterij niet op dezelfde manier belasten.
Bij een depressie ligt de kern echter bij de stemming. Het is alsof de kleur uit de wereld is verdwenen. In tegenstelling tot een burn-out, waarbij je nog lichtpuntjes ziet in je vrije tijd, ervaar je bij een depressie vaak een algeheel verlies van interesse. De dingen waar je vroeger blij van werd, doen je nu weinig meer.
De drie pijlers van burn-out symptomen
- Emotionele uitputting: De koek is op door hoge inzet zonder 'vruchten' te plukken.
- Cynisme of depersonalisatie: Je neemt afstand van je werk uit zelfbescherming.
- Verminderd zelfvertrouwen: Je twijfelt aan je eigen bekwaamheid en succes.
De biologie van uitputting: cortisol en grenzen
Wanneer je te lang onder druk staat, maakt je lichaam een overvloed aan cortisol aan. Dit stresshormoon fungeert als een natuurlijke verdoving. Het zorgt ervoor dat je 'door kunt gaan', maar je voelt je eigen grenzen niet meer. Op zichzelf is dit een prachtig hulpmiddel van de natuur, want als je je in een echt gevaar zou bevinden is het maar goed dat je door kunt gaan zonder al te veel te voelen.
In onze moderne maatschappij met te weinig lichaamsbeweging is deze constante staat van paraatheid funest. Je raakt afgestompt en uitgeblust omdat je lichaam niet meer leert te ontladen.
In lichaamsgerichte psychotherapie leren we stress op adequate manier te ontladen en het systeem te ontspannen, opdat het weer op natuurlijke wijze kan opladen.
De systemische blik: patronen op de werkvloer
In mijn therapie kijken we verder dan alleen de werkdruk. De werkvloer is vaak een spiegel van het gezin waarin je bent opgegroeid. We onderzoeken onzichtbare loyaliteiten die bijdragen aan je uitputting:
- De 'pleaser': Altijd ja zeggen om de harmonie te bewaren.
- De verantwoordelijke: Meer dragen dan eigenlijk bij jouw functie hoort.
- De onzichtbare: Hard werken in de hoop op erkenning, zonder je uit te spreken.
Door deze patronen oordeelloos te observeren, ontstaat er ruimte voor volwassen communicatie en het helder aangeven van je behoeftes.
Hoe bied ik hulp
Ik geef ondersteuning bij
Zie verder
Gezonde vs ongezonde stress
Soms hebben mensen ontdekt dat de stress zo slecht voor hen is dat ze alle stressmomenten proberen uit de weg te gaan. Ze gaan zich hierdoor teveel terugtrekken. Echter, kortdurende stress momenten zijn helemaal niet ongezond. Ze zijn zelfs gezond te noemen, want ze treden op bijvoorbeeld bij inspanning, bij iets nieuws doen, voor een groepspreken, bij leren. Daar is niks mis mee. Het gaat erom dat de stress niet blijft hangen, dat je ook weer voldoende kunt ontstressen.